Lỗi là diễn biến tâm lý bên trong của người phạm tội không thể nhận thức trực giác như nhìn thấy hoặc cầm nắm mà xác định lỗi bằng cách thông qua hành vi mà người phạm tội thực hiện.

Án treo là một chế định pháp lý mà không phải pháp luật hình sự của quốc gia nào cũng có. Trong quá trình soạn thảo và thông qua Bộ luật Hình sự năm 2015 có nhiều ý kiến đề nghị bỏ chế định án treo, vì đã có hình phạt cải tạo không giam giữ cũng tương tự như án treo.

Hiếp dâm theo quy định được hiểu là hành vi xâm hại tình dục của nạn nhân trái ý muốn thông qua việc thực hiện hành vi giao cấu.

Cùng với 7 tội danh như: tội cướp tài sản; tội tàng trữ trái phép chất ma tuý;… người từ đủ 75 tuổi trở lên cũng được miễn hình phạt tử hình, và người phạm tội tham ô, nhận hối lộ đã bị kết án tử hình mà nộp lại ít nhất ¾ tài sản tham ô...

Quy định này của Bộ luật Hình sự năm 2015 về tội lạm dụng chiếm đoạt tài sản đã có một số điểm mới so với quy định trong Bộ luật Hình sự năm 1999 ở phần dấu hiệu định tội danh này đã được sửa tại cấu thành cơ bản.

Người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự, nếu khi tiến hành điều tra, truy tố hoặc xét xử, do chuyển biến của tình hình mà hành vi phạm tội hoặc người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa. Trong trường hợp trước khi hành vi phạm tội bị phát giác....

BLHS 2015 quy định liên quan đến người chưa thành niên tập trung vào việc hoàn thiện các quy định về các chế tài áp dụng đối với người chưa thành niên

Bộ luật Hình sự 2015 quy định 22 tình tiết giảm nhẹ, nhiều hơn so với Bộ luật Hình sự năm 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009 ba tình tiết giảm nhẹ.

Xoá án tích được hiểu là xoá bỏ việc mang án tích thể hiện sự công nhận coi như chưa bị kết án đối với người trước đó đã bị Toà án xét xử, kết tội.

Tòa án giao người bị phạt cải tạo không giam giữ cho cơ quan, tổ chức nơi người đó làm việc hoặc chính quyền địa phương nơi người đó thường trú để giám sát, giáo dục.

Người nào dùng nhục hình trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, thì bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

Về cơ bản, các dấu hiệu định tội giả mạo trong công tác không sửa đổi, đó vẫn là các hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để sửa chữa, làm sai lệch nội dung giấy tờ, tài liệu;... vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác

Nhận hối lộ là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận bất kỳ lợi ích nào sau đây cho chính bản thân người đó hoặc cho người hoặc tổ chức khác để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ.

Tội tổ chức tảo hôn được quy định tại Điều 183 Bộ luật Hình sự năm 2015.

BLHS năm 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009 có quy định xử lý hình sự đối với hành vi cho vay lãi nặng nhưng quy định này được đánh giá là còn mơ hồ, thiếu hướng dẫn nên thực tế có rất ít trường hợp cho vay lãi nặng bị xử lý hình sự.

Tội gây ô nhiễm môi trường được quy định tại Điều 235 Bộ luật Hình sự năm 2015.

So với quy định tại Điều 147 Bộ luật Hình sự năm 1999 sửa đổi, bổ sung năm 2009, nhìn chung điều luật này đã thiết kế lại điều luật theo hướng rõ ràng, rành mạch hơn; quy định cụ thể về hậu quả nghiêm trọng do hành vi phạm tội gây nên.

Khoản 1 Điều 158 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định chi tiết các hành vi xâm phạm chỗ ở của người khác hơn so với Bộ luật Hình sự năm 1999, đồng thời tăng mức phạt tù đối với tội phạm này.

Nhằm thực hiện chủ trương, chính sách của đảng về giảm hình phạt tử Bộ luật hình sự 2015 đã bỏ hình phạt tử hình, quy định khung hình phạt nhẹ hơn so với Bộ luật hình sự 1999. Theo đó, khung hình phạt cao nhất đối với tội phạm về ma túy là tù chung thân.

Điểm mới đáng lưu ý đầu tiên chính là Bộ luật Hình sự (viết tắt là BLHS) năm 2015 đã tách Điều 91 BLHS năm 1999 quy định về tội trốn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân, được chia tách thành hai điều luật là Điều 120 và Điều 121.